Toen ik in 1999 het bedrijf Open Office (nee, niet die tekstverwerker, ik was er éérder) begon, om te gaan automatiseren zonder Windows, wist ik nog niet in wat voor wespennest ik me begaf. Maar ik merkte het spoedig. Zelfs De Nederlandse Bank (ja die inderdaad) had op zeker moment een melding op de webpagina staan dat die alleen maar werkte met Microsoft Internet Explorer. Toen op een kwade dag zelfs ns.nl alleen maar bereikbaar bleek onder Windows, bouwde ik in een driepersoons gelegenheidscoalitie in een paar dagen spoorboekje.nl.
Lang verhaal kort: het spoorboekje werd opgepikt in de Tweede Kamer; een paar maanden later lag er een kloek rapport over de problemen in de ICT-markt en in november 2002 werd de Motie Vendrik unaniem aangenomen. En toen… gebeurde er ongeveer vijfentwintig jaar helemaal niets.
De problemen in de ICT zijn groter dan ooit tevoren. Waar ik me persoonlijk het meest zorgen over maak, is dat private ICT-systemen ondertussen een vorm van lenen zijn. In ruil voor een maandelijkse betaling luister je je muziek op Spotify, je favoriete films op Netflix of Disney+ - en kan de overheid (gemeente, provincie, belastingdienst) mail sturen via MS365 of je aanvraag verwerken. Dat legt een last op de hele samenleving. Niet voor niets verschijnen er boeken die een relatie leggen tussen het feodale stelsel en de huidige Big-Tech-bedrijven, denk aan Techno Feudalism van Yanis Varoufakis of De vloek van Big Tech van Rijer Passchier. Oh en verder gebeurt er trouwens nog steeds… helemaal niets.
Dankzij dappere kamerleden zoals Barbara Kathmann blijft er aandacht voor de problemen. Via NDS hebben we een netwerk wat goed en groot is om haar, en alle andere politici die zich vastbijten in ICT-problemen, bij te staan met kennis en achtergronden. Ik hoop dat we via NDS kunnen bijdragen aan de oplossing. Als bestuurslid van NDS onderhoud ik onder andere onze eigen Nextcloud-omgeving. Naast bestuurslid bij NDS ben ik de curator en enig redacteur van het Zwartboek Aanbesteden op Mastodon, waarin ik ICT-aanbestedingen benoem die om een merknaam vragen (want dat mag niet). Ik schrijf er stukjes over en ben actief als spreker, afgelopen jaar o.a. bij NLUUG en Forum Standaardisatie. En omdat er ook brood op de plank moet: bij Lucidon werk ik aan de verspreiding en verbetering van de autonome werkplek.
Valentijn is sinds zomer 2025 onderdeel van het bestuur van Netwerk Digitale Samenleving.